SUY NIỆM THÁNG 11: VỀ NHÀ
Nếu ai từng nghe nhạc Trịnh thì hẳn biết đến câu hát này:
“Con chim ở đậu cành tre
Con cá ở trọ trong khe nước nguồn
Tôi nay ở trọ trần gian
Trăm năm về chốn xa xăm cuối trời.”
Trịnh Công Sơn không là Kitô hữu nhưng ông đã có những cảm thức về một “chốn đi về” thật rõ ràng. Vậy, có bao giờ chúng ta thấy mình may mắn và hạnh phúc vì có thể gọi tên “chốn xa xăm” kia một cách đầy xác tín trong Niềm Tin Kitô Giáo của mình bằng một tiếng “nhà”.
Tháng 11 về, hẳn trong tâm trí chúng ta sẽ hiện lên hình ảnh một người thân yêu nào đó đã ra đi trước chúng ta. Đúng nghĩa, không nên gọi hành trình ấy là “ra đi”, mà là “trở về”. Chết là “trở về nhà” với Đấng đã gọi, đã sai chúng ta vào đời. Khi quan sát mọi sự vật xung quanh, chúng ta cũng thấy sự chết hiện hữu ngay trong cuộc sống này. Một chiếc lá thu rụng xuống, một hạt giống mục nát, những tế bào chết đi mỗi ngày… Sự chết – nó luôn có đó như một phần tất yếu giữa sự sống. Xin được kể lại một kinh nghiệm, đó có thể cũng là cảm nghiệm của nhiều người về mầu nhiệm vĩ đại này: “Sau lễ khấn năm đó, tôi về quê, không phải để làm lễ tạ ơn nhưng là để viếng mộ người chị gái thân yêu. Chị qua đời bởi một tai nạn bất ngờ trước lễ khấn không xa. Xót xa khi thấy chị nằm đó, dưới nấm mộ còn nguyên màu đất mới. Tôi không khóc, không gào lên nhưng chợt nghe nhói đau trong lồng ngực. Nặng nề đôi chân, nặng trĩu linh hồn, tôi tiến đến bên ngôi mộ, nhẹ nhàng đặt tay lên tấm hình chị, tôi thầm nói: Chị ơi, nghỉ yên nha! Nhìn thật lâu vào gương mặt hiền hậu ấy, tôi òa khóc. Những giọt nước mắt đọng lại như dấu chấm hỏi không lời đáp. Dẫu trong dòng tôi đã hơn một lần được học, được tiếp cận với những giáo huấn về Thánh Giá, nhưng khi phải đối diện với thực tế, mới thấy mầu nhiệm Thập Giá không phải khi nào cũng dễ hiểu. Nếu như không có Chúa tự nguyện hy sinh đi trước mang vác gánh nặng nề cho con người; nếu không có Ơn Chúa, có lẽ tôi đã chẳng thể vượt qua chính mình trong những thử thách đớn đau khi phải đối diện với sự chết của người thân hay những mầu nhiệm khó hiểu giữa lòng cuộc sống này. Phải sau đó rất lâu, tôi nghiệm ra rằng: Thập giá giúp tôi phần nào cảm nghiệm được nỗi đau của Chúa và của người khác. Chị tôi không chết, chị đã giã từ quán trọ cuộc đời, để đi về thế giới hạnh phúc hơn, nơi có Thiên Chúa vô cùng nhân lành.”
Có lẽ, điều làm cho người Kitô hữu khác biệt trước cái chết không phải là những lời tạ ơn ngậm ngùi trong Thánh Lễ an táng, càng không phải chúng ta không biết đau buồn. Trái lại, chúng ta vẫn khóc, vẫn nhớ, vẫn thấy trống vắng khi một người thân yêu không còn hiện diện bên cạnh mình. Đức Giêsu cũng đã từng khóc trước mộ người bạn thân là Lazarô (x. Ga 11, 35). Nước mắt của Ngài cho chúng ta hiểu rằng: yêu thương thì sẽ có nhớ thương, và chia lìa thì luôn để lại một khoảng trống trong tâm hồn. Nhưng nước mắt của người có niềm tin không phải là những giọt nước mắt tuyệt vọng. Đó là những giọt nước mắt của một người biết mình đang chờ ngày gặp lại. Sự chết chỉ là một cánh cửa. Phía bên này là cuộc đời với những vui buồn, thành công và thất bại, gặp gỡ và chia ly; phía bên kia là sự sống viên mãn trong Thiên Chúa. Đức Giêsu đã đi qua cánh cửa ấy trước chúng ta bằng chính cái chết và sự phục sinh của Người. Vì thế, mỗi khi tiễn biệt một ai đó, chúng ta không chỉ đứng trước một nấm mồ, nhưng còn hướng mắt về một bình minh. Tháng 11 vì thế không chỉ là tháng của những cuộc viếng nghĩa trang, những nén hương hay những buổi cầu nguyện cho các linh hồn. Đây còn là tháng nhắc chúng ta nhớ rằng: chính mình cũng đang trên một hành trình trở về. Và một ngày nào đó, đến lượt chúng ta cũng sẽ đặt xuống, bỏ lại tất cả những gì mình đang nắm giữ để trở về với Chúa. Nghĩ đến điều ấy, có lẽ chúng ta sẽ biết sống chậm hơn một chút, yêu thương nhiều hơn một chút và tha thứ dễ dàng hơn một chút. Bởi sau cùng, những gì chúng ta mang theo không phải là thành công trong sứ vụ, không phải là tiền bạc, danh vọng, kiến thức hay những điều chúng ta đã tích lũy được, nhưng là tình yêu mình đã trao ban. Một lời hỏi thăm, một cái nắm tay, một sự tha thứ, một lần cúi xuống giúp đỡ người khác… có thể trở thành những điều đẹp nhất còn ở lại sau khi chúng ta đã đi qua cuộc đời này. Có những người khi còn sống chưa kịp nói một lời yêu thương. Có những người đã từng làm tổn thương mà chưa kịp nói lời xin lỗi người khác. Có những cuộc gặp gỡ tưởng rằng sẽ còn rất nhiều lần, nhưng rồi lại trở thành lần cuối cùng mà chúng ta không hề hay biết. Tháng 11 nhắc chúng ta đừng trì hoãn yêu thương. Đừng để đến khi trước mặt chỉ còn một di ảnh, một nấm mồ và một nén hương, chúng ta mới tiếc nuối vì những điều đáng lẽ mình đã có thể làm mà không làm khi người ấy còn bên cạnh. Mỗi Thánh lễ, mỗi lời kinh Mân Côi, mỗi việc bác ái dâng lên cho các linh hồn không chỉ là một nghĩa cử dành cho người đã chết, nhưng còn là một lời nhắc nhở cho người đang sống: hãy sống sao để ngày mai, khi Chúa gọi tên, chúng ta có thể thanh thản thưa với Người rằng: “Lạy Chúa, con đã sẵn sàng rời khỏi “quán trọ trần gian” để về nhà cùng Cha.
Cái chết cuối cùng của chúng ta được báo trước bởi những “cái chết” nho nhỏ hằng ngày mà chúng ta trải qua mỗi khi ta chọn quên đi “cái tôi” vì yêu thương. Ai trong chúng ta mà không sợ chết, nhưng nếu Chúa đã đảm bảo: “Thầy ở cùng các con mọi ngày” thì tại sao lại sợ hãi (x. Mt 28,20). Để bớt sợ, chẳng còn cách nào khác là chúng ta phải tập chết đi với tất cả những gì mà ta ngộ nhận tưởng rằng chúng sẽ bất tử: như tên tuổi, chức vụ, thành công, danh tiếng và ngay cả tình thương chúng ta nhận được hay những lời ca tụng…Tất cả đều qua đi. Tập buông được như thế chúng ta chỉ còn lại hai bàn tay trắng với một sự thong dong phó thác hoàn toàn nơi một mình Thiên Chúa mà thôi! Mỗi lần nghe dụ ngôn mười cô trinh nữ, tôi thường tự hỏi: như thế nào là khôn? Và câu trả lời cũng nằm ngay trên trang giấy đó. Khôn là sống theo lời Chúa chỉ dạy. Chúa luôn mời gọi chúng ta sống tỉnh thức và sẵn sàng vì không biết khi nào Chúa đến, cũng chẳng biết mình sẽ trở về trong hoàn cảnh nào. Nhưng điều quan trọng không phải là biết mình sẽ chết lúc nào, mà là hôm nay mình đang sống thế nào. Nếu mỗi ngày, chúng ta đều chọn sống trong tình yêu, trong lòng thương xót và trong niềm tin tưởng nơi Thiên Chúa thì sự chết sẽ không còn là điều khiến chúng ta khiếp sợ hay bi lụy. Bởi chúng ta biết mình không đi vào một nơi xa lạ. Chúng ta đang trở về nhà. “Nhà” ấy chính là nơi Chúa Giêsu đã hứa: “Trong nhà Cha Thầy có nhiều chỗ ở” (Ga 14,2). Một lời hứa đơn sơ nhưng lớn lao biết bao! Cuộc đời này có thể cho chúng ta nhiều căn nhà, được đến nhiều cộng đoàn để ở và phục vụ nhưng chỉ nơi Thiên Chúa mới là điểm dừng cuối cùng của chúng ta. Tháng 11, đứng trước những người đã khuất, chúng ta hãy cúi mình với lòng biết ơn. Biết ơn ông bà, cha, mẹ, anh chị em, bạn bè… và đặc biệt là quý bà, quý dì, quý chị trong Hội dòng. Cảm ơn họ vì đã từng hiện diện trong cuộc đời chúng ta, đã để lại nơi chúng ta một phần ký ức, một phần tình yêu và một phần cuộc đời của họ. Xin Chúa đón nhận họ vào nơi bình an vĩnh cửu. Và xin cho chúng ta, những người còn đang trên đường, biết sống những ngày còn lại thật đẹp, để khi đến giờ trở về, ta không phải nuối tiếc vì đã sống hoài, sống phí một cuộc đời chưa đủ yêu thương.
Lạy Chúa, trên hành trình “về nhà Cha”, làm sao chúng con tránh được những lúc chới với vì sợ hãi, đau khổ bởi thử thách, ưu phiền vì nghi ngờ… Khi ấy, xin Chúa thực hiện lời hứa xưa: Hãy ở cùng, để phục hồi nghị lực và hy vọng cho chúng con. Chúng con cứ ngỡ tưởng cuộc đời này dài rộng nên loay hoay tính toán so đo. Thực ra, cuộc đời này chỉ tựa như cơn gió “ở trọ” giữa bao la đất trời mà thôi! Xin cho chúng con biết yêu khi còn có thể yêu, biết tha thứ khi còn có thể tha thứ, biết nói những lời yêu thương và đối xử chân thành tử tế với tất cả những ai Chúa gửi đến bên cuộc đời chúng con. Ước chi khi Chúa gọi về, chúng con yên tâm tín thác vì biết chắc mình đã về tới “nhà Cha” bình an. Amen.
Anna Bích Hạt, MTG. Thủ Đức
